چرا عراق به قطعنامه ضد ایران سازمان ملل رای ممتنع داد؟
چرا عراق به قطعنامه ضد ایران سازمان ملل رای ممتنع داد؟
خزر: رای ممتنع عراق به لایحه ذیل بودجه ۲۰۲۱ سازمان ملل علیه ایران برای بسیاری از ایرانیان و حتی کارشناسان سیاسی عجیب بود که چطور کشوری که ایران آن را عمق استراتژیک خود می‌نامد، به نفع ایرای رای نداده است. رویداد۲۴ دلایل رای ممتنع عراق در سازمان ملل را بررسی کرده است.

به گزارش خزرآنلاین، آمریکا در آخرین تلاش‌های ضد ایرانی خود یک بار دیگر در سازمان ملل ناکام ماند و لایحه ذیل بودجه ۲۰۲۱ این سازمان با رای قاطع اعضا رد شد، اما در میان تعداد معدود کشور‌هایی که با این لایحه آمریکایی مخالفت نکرده‌اند، نام یک کشور نگران کننده است؛ عراق.

دونالد ترامپ در تلاش است تا آخرین روز‌های حضورش در کاخ سفید را به جهنمی برای ایران تبدیل کند و تنها در یک فقره، دو پاراگراف جدید به لایحه بودجه ۲۰۲۱ سازمان ملل متحد اضافه کرده و در آن خواستار تسهیل تشکیل کمیته تحریم‌ها و پنل کارشناسی شده است.

ریچارد میل معاون سفیر آمریکا در سازمان ملل در توضیح پیشنهادهای آمریکا در سازمان ملل مدعی شده بند‌های جدید در راستای تصمیم آمریکا مبنی بر استفاده از مکانیزم ماشه و اعمال مجدد تحریم‌های لغو شده سازمان ملل علیه ایران است. او به اعضای سازمان ملل یادآور شده که اعمال مجدد تحریم‌ها از جانب آمریکا کاملا حق این کشور و در راستای فرآیند پیش‌بینی شده در قطعنامه ۲۲۳۱ تحت عنوان اسنپ بک بوده است. در نهایت پیشنهاد آمریکا ذیل لایحه بودجه سازمان ملل برای سال ۲۰۲۱ با مخالفت ۱۱۰ عضو این سازمان و تنها موافقت ۱۰ عضو با شکست مواجه شد.

عمق استراتژیک ایران در خطر فروپاشی/ عراق، شریک دزد یا رفیق قافله؟

تجربه این ناکامی برای ایالات متحده آمریکا چیز تازه‌ای نبود. این کشور در ماه سپتامبر یک بار دیگر شانس خود را برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران در شورای امنیت امتحان کرد اما با رای قاطع اعضا ناکام ماند، اما آنچه این بار اهمیت دارد ترکیب آرای اعضای سازمان ملل است. از میان ۱۵ کشور همسایه ایران، شش کشور روسیه؛ ترکیه، پاکستان، قزاقستان، آذربایجان و ارمنستان به این پیشنهاد دو بندی آمریکا رای منفی دادند. همانگونه که پیش‌بینی می‌شد عربستان و بحرین رای موافق و عمان، قطر، امارات، کویت و یک کشور دیگر یعنی عراق به این قطعنامه رای ممتنع داده‌اند. اما نکته مهم در این میان، رای ممتنع عراق به قطعنامه علیه ایران بود که در دولت الکاظمی انجام شد.


بیشتر بخوانید: مظنون مشارکت در ترور سردار سلیمانی بر مصدر نخست وزیری عراق/ رابطه ایران با مصطفی الکاظمی چطور است؟


رای ممتنع به قطعنامه‌ها چه معنایی دارد؟

لایحه کلی بودجه سالانه سازمان ملل به طور سنتی برای تصویب نیاز به اجماع آرا در مجمع عمومی سازمان ملل دارد، اما اصلاحیه‌های شفاهی کشور‌ها برای تغییر لایحه کلی بودجه به رای گذاشته می‌شود. در رای گیری‌های این اصلاحیه‌ها، اکثریت آرا ملاک تعیین تکلیف است. آرای ممتنع در شرایطی که کفه یکی از آرای مثبت یا منفی سنگین‌تر باشد عملا نقشی در تعیین تکلیف لایحه پیشنهادی ندارد، اما در شرایط نزدیکی آرا می‌تواند تاثیرگذار باشد.

در مورد بند‌های پیشنهادی آمریکا در لایجه بودجه ۲۰۲۱ سازمان ملل ده رای مخالف در برابر ۱۱۰ رای موافق پیروزی قاطعی برای ایران بود، اما همچنان از اهمیت رای ممتنع کشور عراق نباید غافل بود.

روابط ایران و عراق چگونه است؟

به گزارش رویداد۲۴ از سال ۲۰۱۴ و ظهور داعش در عراق، ایران فعالانه وارد میدان این کشور شده و با حمایت از تشکیل نیرو‌های بسیج مردمی در عراق کمک‌های قابل توجهی به این همسایه غربی کرده است.

مدیرکل ستاد تبلیغات نیرو‌های بسیج مردمی، مهند العقابی در مصاحبه‌ای با المیادین حمایت‌های ایران از عراقی‌ها در مبارزه با داعش را بسیار چشمگیر خوانده و گفته ایران تنها کشوری بوده که پشت عراق را خالی نکرده است.

عراق نقش مهمی در آنچه سران کشور‌های عربی استراتژی هلال شیعی ایران می‌نامند، بازی می‌کند. این کشور از لحاظ ژئوپلتیک پل ارتباطی ایران به سواحل مدیترانه است. این کشور همچنین مسیر زمینی ایران به لبنان و سوریه را فراهم می‌کند؛ کشور‌هایی که به لحاظ ژئوپلتیک عمق استراتژیک ایران به شمار می‌روند. با این حال عراق همواره محل درگیری‌های نیابتی ایران و آمریکا بوده است. در روز‌های اخیر این درگیری‌ها به اوج خود رسیده و احتمال بروز یک جنگ تمام‌عیار میان تهران واشنگتن را تشدید کرده است.

در جریان حمله راکتی به منطقه سبز بغداد و سفارت آمریکا، تعدادی از اعضای رده بالای گروه شبه نظامی عصائب اهل حق که مورد حمایت ایران است، توسط دولت عراق بازداشت شدند. در پی این حمله دونالد ترامپ با انتشار تصویر سه راکت منفجر نشده این حمله مدعی شد که راکت‌ها از ایران آمده و هشدار داد که در صورت کشته شدن یک آمریکایی ایران را مسئول می‌داند.

در پی تجمع شبه‌نظامیان عصائب اهل حق برای آزادی بازداشت شدگان و تهدید آن‌ها علیه نخست‌وزیر عراق، مصطفی الکاظمی در هشداری اعلام کرد: امنیت عراق مسئولیتی بر گردن ماست و تسلیم اقدامات خودسرانە و پوچ نخواھیم شد و «در صورت لزوم آماده رویارویی قاطع هستیم»

مقتدی صدر رهبر جریان صدر، نیز شامگاه جمعه پنجم دی‌ماه با انتشار بیانیه‌ای عراق را قربانی نزاع ایران و آمریکا خواند و از هر دو کشور به ویژه از جمهوری اسلامی ایران که آن را «همسایه عزیز» خواند، خواست از عراق دور شود و تنش‌ھای خود را از عراق دور کند و اقتدار و استقلال عراق را رعایت کند.

این اولین بار نیست که سران جریان‌های شیعه در عراق مواضعی این‌چنینی اتخاذ می‌کنند. آیت الله سیستانی مرجع شیعیان در عراق بار‌ها نسبت به بروز درگیری‌های ایران و آمریکا در عراق هشدار داده و هر گونه اقدامات تهاجمی در این کشور را نقض حاکمیت ملی عراق خوانده است. او بیانیه تندی پس از ترور سردار سلیمانی و اقدام تلافی‌جویانه ایران در حمله به پایگاه عین الاسد منتشر کرد و در آن خواستار توقف نقض حاکمیت سرزمینی عراق توسط هر دو کشور ایران و عراق شد.

علاوه بر این آیت الله سیستانی با ورود نیرو‌های مسلح مورد حمایت ایران در عراق از جمله حشد الشعبی به سیاست مخالف است. او رسما در پیام‌ها و بیانیه‌هایی خواستار کناره‌گیری این گروه‌ها از فعالیت‌های سیاسی و حزبی شده بود.

مهر ماه امسال نیز دیدار آیت الله سیستانی با جنین هینیس پلاسخارت نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحدد در عراق با آیت الله سیستانی به محل اختلاف میان جریان‌های اصولگرای ایران و این مرجع شیعه تبدیل شد. حسین شریعتمداری مدیرمسئول کیهان و نماینده رهبری در این رسانه درخواست آیت الله سیستانی از سازمان ملل برای نظارت بر انتخابات پارلمانی عراق را «دون شأن و جایگاه» مرجعیت خوانده و نوشت: «دعوت از سازمان ملل برای نظارت بر انتخابات یک کشور، اعلام ورشکستگی آن کشور، بدبینی به ملت و خوشبینی به بیگانگان است.»

فراموش نکنیم که پایتخت عراق در نهایت به محل ترور سردار سلیمانی فرمانده سپاه قدس ایران و یکی از کلیدی‌ترین شخصیت‌های سیاسی و نظامی ایران تبدیل شد. در همان روز‌های اولیه ترور سلیمانی، گزارش‌هایی مبنی بر نقش رییس دستگاه اطلاعات عراق در طراحی ترور او مطرح شده بود. همان زمان نام مصطفی الکاظمی نیز به عنوان مظنون احتمالی دخالت در ترور سلیمانی مطرح شد.

حیدر العبادی نخست وزیر پیشین عراق چندی پیش در یک مصاحبه افشا کرد که «جنگنده‌هایی که سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس را در فرودگاه مورد حمله قرار داد، با اجازه عراق وارد خاک کشور شد.» وقتی مجری برنامه به او گفت که این حرف خطرناک است، العبادی به صراحت پاسخ داد که «خطرناک است اما واقعیت دارد.»

از سوی دیگر صادرات گاز به عراق نیز به اهرم فشاری در دست ایران علیه عراق تبدیل شده که می تواند برعکس عمل کند. دو هفته پیش ایران صادرات گاز به عراق را از ۵۰ میلیون به ۵ میلیون متر مکعب کاهش داد و دلیل آن عدم پرداخت معوقه‌های گازی به ایران اعلام شد. سخنگوی وزارت برق عراق گزارش کرد ایران قصد دارد صادرات روزانه گاز به عراق را از پنج میلیون متر مکعب به سه میلیون متر مکعب کاهش دهد.

کاهش صادرات گاز به این کشور می‌تواند زمینه‌ساز بروز مشکلاتی نظیر اعتراضات تابستان در این کشور شود. اعتراضات خشونت آمیزی که در حقیقت به واسطه قطعی‌های پی‌درپی برق در تابستان گرم عراق جرقه زده شد. اگرچه در نهایت روند نزولی صادرات گاز طبیعی ایران به عراق و قرار گرفتن این کشور در آستانه کمبود برق تولیدی با اتکا به گاز وارداتی ایران نتیجه داد و اردکانیان وزیر نیروی ایران در جریان سفر هفته گذشته به عراق از پرداخت بخشی از بدهی‌های این کشور خبر داد، اما این اهرم فشار ایران می‌تواند عراق را به فکر راهی برای قطع وابستگی به ایران بیندازد. برنامه‌ای که پیش‌تر وزیر دارایی عراق نیز از وجود آن خبر داده و گفته بود این کشور قصد دارد با گسترش روابط اقتصادی با عربستان وابستگی‌اش به برق ایران را کاهش دهد. شواهد نشان می‌دهد رای ممتنع عراق در سازمان ملل به لایحه ضد ایرانی زنگ خطری است که از سوی این کشور منطقه برای ایران به صدا در آمده است.

بیشتر بخوانید:
نماینده لنگرود: نماینده رودسر نباید بدون هماهنگی با من اظهارنظر کند!