به گزارش رشت پرس، از این رو سازمان میراث فرهنگی کشور به استناد قانون مصوب دهم بهمن ماه ۱۳۶۴ و با هدف عبرت از حرکت فرهنگی انسان و بقا و رقا هویت شخصیت فرهنگی جامعه تشکیل شد. از جمله وظایف قانونی سازمان میراث فرهنگی کشور بر اساس بندهای« دو» و«10 »ماده سه تشکیل آن، در […]

ابنیه تاریخی گیلان در حال نابودیبه گزارش رشت پرس، از این رو سازمان میراث فرهنگی کشور به استناد قانون مصوب دهم بهمن ماه ۱۳۶۴ و با هدف عبرت از حرکت فرهنگی انسان و بقا و رقا هویت شخصیت فرهنگی جامعه تشکیل شد.

از جمله وظایف قانونی سازمان میراث فرهنگی کشور بر اساس بندهای« دو» و«10 »ماده سه تشکیل آن، در زمینه میراث فرهنگی؛ثبت آثار ارزشمند و غیر منقول فرهنگی و تاریخی کشور در فهرست آثار ملی و فهرست های ذیربط و نیز تهیه و اجرای طرح های لازم به منظور حراست،حفاظت،تعمیر، مرمت و احیاء آثار،بناها و مجموعه های با ارزش فرهنگی و تاریخی است.

بنا بر آمار منتشر شده از سوی مسعود سلطانی فر معاون رئیس جمهوری و رئیس سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری در اسفند ماه سال گذشته،فقط ۳۲ هزار اثر از بیش از یک میلیون آثار فرهنگی و تاریخی موجود در کشور شناسایی و ثبت شده که در برگیرنده سه درصد است.

از سویی دیگر بنا به خبری منتشر شده در یکی از خبرگزاریها در خرداد ماه امسال به نقل از رضا علیزاده سوستانی ؛مدیر کل میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری گیلان ،در حال حاضر هزار و ۳۰ اثر تاریخی، میراث معنوی و میراث طبیعی در این استان به ثبت ملی رسیده و این خطه از حیث ثبت آثار ملی در کشور جزو استان های برتر کشور است.

امتیاز بهره برداری از دریای خزر در دوران ناصرالدین شاه

امتیاز بهره‌برداری از دریای خزر در سال ۱۲۸۵ هجری شمسی مقارن با ۱۸۷۲ میلادی همزمان با سلطنت ناصر‌الدین شاه به روس‌ها اعطا شد.

به این ترتیب بنابر معاهده‌ای میان شخص شاه و چند‌ تن از اتباع روسی به سر‌پرستی استیفان مارتینوویچ لیانازوف صید ماهی در کرانه‌های دریای خزر از آستارا در مغرب تا دهانه رود اترک در مشرق؛ به روسیه واگذار گردید و پس از آن در سال ۱۹۲۱ شیلات ایران توسط روس‌ها راه‌اندازی شد.

قدمت تاریخی صید و صیادی در بندر کیاشهر

کیاشهر (با نام سابق بندر فرحناز) شهری است که در فاصله ۱۷ کیلومتری آستانه اشرفیه و تقریباً ۵۰ کیلومتری رشت،مرکز استان گیلان، قرار دارد

.شیلات در بندر کیاشهر سابقه ای ۱۵۰ ساله دارد .کشور روسیه اولین پایگاه استحصال خاویار از دریای خزر را در این منطقه بنا نهاد .هم اکنون بناهای تاریخی خانه رئیس شیلات و ساختمانهای چوبی ساخت روسیه و سردخانه ای که علی‌رغم ۱۵۰ سال سن همواره فعال است از دیدنیهای این شهر محسوب می شود.
قدمت بندرکیاشهر (حسن کیاده) به قرن ۸ و۷ هجری قمری و سلسله ال کیا بر میگردد ،حسن کیاده تا سال ۱۳۳۶تابع بخش استانه و جزء شهرستان لاهیجان بود. در این سال از بخش آستانه جدا وخود بخش مستقلی گردید.
بندر کیاشهر از گذشته یکی از مراکز مهم صید وصیادی در گیلان بوده و می باشد، درعصر قاجاریه به دلیل ایجاد گمرک وتاسیسات شیلات از رونق خاصی برخوردار گردید.
وجود بزرگترین رودخانه شمال ایران (محل زاداوری ماهیان خاویاری واستخوانی)سفیدرود ومرکز عمده تولید خاویار در سطح کشور، از زمان قاجار طمع ودست اندازی روس ها و سرمایه داران روسی برای به دست آوردن ذخایر با ارزش جنوب کاسپین ،آغاز گردید.
در سال ۱۸۷۶میلادی اولین قرارداد رسمی بین دولت ایران و لیانازوف روسی منعقد گردید و بندر کیاشهر (حسن کیاده) مورد توجه روسها قرار گرفت و تاسیسات بزرگ و مجهزی در کیاشهر بنا نهاد و آن را مرکز صیدگاههای مرکزی کرانه کاسپین برگزیدند.

ساختمان قدیمی شیلات، دارای ۱۰۰ سال قدمت است و به عنوان یکی از باسابقه‌ترین اداره‌های شیلات منطقه محسوب می‌شود

وعده بی سرانجام ساخت موزه شیلات کیاشهر در سال۸۶

خبرگزاری «میراث فرهنگی»، در فروردین ماه ۱۳۸۶ ،خبری به نقل از رئیس اسبق سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان مبنی بر راه اندازی موزه دریای شیلات میان اداره کل شیلات و سازمان میراث فرهنگی به صورت مشارکتی، منتشر کرد.

طبق این خبر،محمد حسین مهدی پور،در مورد بخش‌های مختلف موزه توضیح داد:« در دوره‌های مختلف تاریخی، دستگاه‌ها و سیستم‌هایی خاص و متفاوت در صنعت شیلات کشورمان مورد استفاده بود».
به گفته وی ، «هر زمان از روشی خاص برای صید و آماده‌سازی ماهی‌ها استفاده می‌کردند، که متاسفانه به دلیل نا‌آگاهی از میان رفته است».

این مسئول ،خاطر نشان کرد:« به همین دلیل انواع مشاغل و ابزاری که در ارتباط با شیلات هستند، از جمله وسایل حمل و نقل مانند کشتی و قایق، ابزار و آلات مربوط به اکتشافات دریایی و… در موزه به نمایش گذاشته می‌شود».

مهدی‌پور همچنین به مکان تاسیس موزه دریای شیلات اشاره و تاکید کرد:«در ساحل دریای کیاشهر ساختمان قدیمی وجود دارد که آن را به موزه تخصصی شیلات، تبدیل می‌کنیم».
معاون اسبق گردشگری و امور فرهنگی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری گیلان نیز در شهریور ماه آن سال طی گفتگویی با خبرگزاری فارس در خصوص راه اندازی موزه تخصصی شیلات در کیاشهر ،اظهار کرد: «موزه تخصصی شیلات در بندر کیاشهر در صورت تخلیه ساختمان شیلات این شهر راه‌اندازی می‌شود».
بیژن ذهاب در ادامه ،افزود: «مذاکرات اولیه راه‌اندازی موزه تخصصی شیلات با بندر کیاشهر و شیلات استان به عمل آمده و قرار شد مسئولان استان مکان مورد نیاز و تجهیزات شیلات را تامین کنند».
وی تصریح کرد: «در صورت تامین مکان، بناها را ثبت و مجموعه تاسیسات و ساختمان شیلات کیاشهر را مرمت و تجهیز کرده و به عنوان موزه تخصصی تحویل شیلات استان می‌دهیم».
این مسئول در پایان ،خاطر نشان کرد:« در حال حاضر قسمت هایی از ساختمان شیلات کیاشهر که تخلیه می‌شود در حال ثبت است و در صورت تخلیه کامل ساختمان، ابتدا مرمت و تجهیز و سپس به موزه تبدیل می‌کنیم».

ثبت ۱۳ بنای شیلات کیاشهر در فهرست آثار ملی ایران

بناهای واجد شرایط فرهنگی-تاریخی مجموعه شیلات کیاشهر که از ویژگی های خاصی برخوردار می باشد ،بالغ بر۱۳ اثر تاریخی است که در سال ۱۳۸۶در فهرست اثار ملی کشور به ثبت رسید که از جمله آنها؛خانه های شماره های یک و دو،سردخانه،مهمان سرا،شورخانه،اداری و مالی،صید و خاویار سازی،نجاری و سریشم سازی است

وعده مدیر کل فعلی میراث فرهنگی و گردشگری گیلان

رضا علی زاده سوستانی،مدیر کل میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری گیلان هم طی گفتگویی که با خبرگزاری مهر داشته و در خرداد ماه امسال منتشر شده، ایجاد موزه شیلات در بندر کیاشهر را از برنامه های امسال این نهاد عنوان کرده است.

وعده این مسئول برای ایجاد موزه شیلات در بندر کیاشهر ،در حالی می باشد که بخشی از بنای خانه قدیمی و انباری مستقر در ضلع شمالی محوطه شیلات این شهر بر اثر بارش برف سال گذشته تخریب گردیده و یا برخی از قسمتهای این ساختمان به دلیل قدمت،وجود رطوبت و عدم نگهداری و مرمت،دچار پوسیدگی و یا ریزش شده است.

ضمن این که برخی از بناهای ثبت شده در محوطه شیلات کیاشهر به دلیل قدمت،وجود رطوبت و عدم نگهداری و مرمت،دچار پوسیدگی و یا ریزش شده و حال و روز خوشی ندارد و سبب تعجب گردشگران شده که شامل ابنیه صید و خاویار سازی و نماز خانه است.
هم اکنون بناهای صید و خاویارسازی و نیز نمازخانه بخشی از دامنه آنها که شامل حلب و چوب می باشد دچار ریزش شده و نمای زشتی در برابر دیدگان گردشگران و دوست داران میراث فرهنگی به وجود آورده است.
وضعیت نامناسب و ریزش و پوسیدگی برخی از بناهای تاریخی شیلات کیاشهر در حا لی می باشد، که امروزه “گردشگری شهری” به عنوان یک فرصت مناسب برای جذب گردشگران بیشتر از سوی برنامه‌ریزان و سیاست گذاران مورد توجه قرار دارد، چنان‌که در بسیاری از کشورهای توسعه یافته، “شهر” به عنوان پایه و اساس توسعه گردشگری مطرح شده‌ است.
ایجاد و توسعه فضاهای شهری مناسب و بازسازی فضاهای ظاهراً متروک و مرده به قصد زنده کردن جنبه‌ های کهن جامعه، از جمله آثار توسعه گردشگری شهری است.

بدین منظور بسیاری از شهرها درصددند تا از ویژگی‌ها و امکانات خاص شهر خود سود برده و از مزایای جلب توریست شهری بهره گیرند.

در این‌جا این سئوال مطرح می‌شود که با درک این موضوع، اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان تا چه اندازه توانسته نسبت به حفظ ،نگهداری و مرمت آثار تاریخی شیلات کیاشهر اقدام کند تا اینکه بخواهد موزه مبحوث عنه و مورد نظر مدیر کل را در امسال ایجاد نماید!؟
شنیدن خبرهای ناگوار از تخریب بناهایی چون خانه پاک‌ سرشت صوفی در املش، مسجد اکبریه در لاهیجان، خانه بازرگانی و مسجد حاج سمیع در رشت(در دوره مدیر کلی امید عزیزی) و چندین و چند بنای دیگر که در شرف تخریب هستند، به این نکته اشاره می‌کند که اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گیلان تا چه اندازه در رسیدن به وظایف سازمانی و تحقق اهداف دولت از کامیابی دور مانده است.
انتظار می رود مدیر کل میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری گیلان هر چه سریعتر مرمت ابنیه تاریخی شیلات کیاشهر که در سال ۸۶ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده را در دستور کار اصلی خویش قرار دهد تا تنها هویت تاریخی این شهر از بین نرود.

لازم به تاکید است،از آثار بی نظیر تاریخی که در گیلان داریم می توان با تدوین سیاست های کارآمد و استفاده از ظرفیت های بخش خصوصی و با در نظر گرفتن طرحها و نقشه هایی که سازمان میراث فرهنگی تبیین می کند به مرمت، حفظ و احیای این بناهای تاریخی پرداخت.
در کشورهای مختلف وقتی فردی دارای ملک تاریخی است احساس خوشبختی می کند چرا که می تواند با استفاده از قوانین موجود در آن کشور ملک خود را با تغییر کاربری به یک مکان اقامتی، فرهنگی، کتابخانه، فروشگاه صنایع دستی و … تبدیل کند.

برای مرمت هر اثر تاریخی نیازمند میانگین ۵۰۰ میلیون تومان می باشد،ولیکن تنها راهکار حفظ، مرمت و احیای بناهای تاریخی استفاده از ظرفیت بخش خصوصی است.

گفتنی است موسسه پیشگامان محیط زیست کیاشهر از سال ۸۹ به جد پیگیر احداث موزه شیلات در این شهر می باشد که حتی صورتجلسه ای در سال ۸۹ بین نماینده اداره کل میراث فرهنگی گیلان و موسسه متقاضی ایجاد موزه به امضاء رسید.

ولیکن علیرغم این صورت جلسه به امضاء رسیده که در آن تصریح شده موسسه پیشگامان محیط زیست کیاشهر،نسبت به معرفی مکان مناسبی که دارای شرایط کامل مکانی ایجاد موزه باشد اقدام کند تا اداره کل میراث فرهنگی نسبت به صدور مجوز مجوز اقدام نماید،تا کنون از صدور مجوز خبری نیست.
این گزارش در حالی تنظیم شده که دولت دهم در اردیبهشت ماه ۹۰،بخش نامه ای مبنی بر پاسخ گویی به رسانه ها صادر کرده وامید است که در این باره مدیر کل میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری گیلان ،این بخش نامه را خوانده باشند.
متن کامل این بخش نامه مندرج در خبرگزاری جمهوری اسلامی به تاریخ ۳۱/۲/۹۰ ،به شرح ذ یل است:

با ابلاغ بخشنامه‌ای از سوی دولت ، تمامی دستگاه‌های اجرایی موظف شدند به انتقاداتی که رسانه‌ها نسبت به عملکرد آنها منتشر می‌کنند پاسخهای مستند و مستدل ارایه کنند.
در این بخش نامه که با امضای محمد رضا رحیمی معاون اول رییس جمهوری ابلاغ شده، آمده است : دستگاهای اجرایی موظفند پاسخ مستند و مستدل به انتقادات رسانه‌ها را که از سوی دبیرخانه شورای اطلاع رسانی دولت پاسخ به آنها ضروری اعلام شده است ، ظرف ۴۸ ساعت پس از انتشار مطلب انتقادی، به رسانه و رونوشت آن را به دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت ارسال کنند.
بر اساس این بخش نامه در مواردی که دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت ارسال پاسخ را فوری تشخیص دهد دستگاه موظف است در همان روز کاری پاسخ را ارسال کند.
هم چنین در مواردی که دستگاه مورد انتقاد تشخیص دهد که انتقاد وارد شده، به هر دلیلی نیاز به پاسخ گویی مستقیم یا علنی ندارد، لازم است دلایل عدم پاسخ گویی به طور مکتوب به دبیرخانه شورای اطلاع رسانی دولت ارسال شود.
در این گونه موارد، تصمیم نهایی درباره ارایه یا عدم ارایه پاسخ به انتقاد، با دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت خواهد بود.

در ادامه این بخش نامه آمده است: دبیرخانه شورای اطلاع‌رسانی دولت موظف است گزارش عمل کرد دستگاه‌ها در پاسخ به انتقادات موضوع این بخشنامه شامل میزان پاسخ گویی دستگاه‌ها، کیفیت پاسخ‌ها، سرعت زمانی پاسخ گویی و استدلال‌های دستگاه‌ها برای عدم پاسخگویی را هر هفته به معاون اول رییس‌جمهور ارایه کند.

نویسنده: رشت پرس