دولت یازدهم نیمه آذر ماه لایحه بودجه سال آینده را تقدیم مجلس کرد؛ لایحه‌ای که سند دخل و خرج یک‌ سال کشور است و مشخص می‌کند که درآمدها و هزینه‌ها به چه شکل خواهد بود. به زبانی علمی تر بودجه کل کشور برنامه مالی دولت است که برای یک سال مالی تهیه و حاوی پیش […]

دولت یازدهم نیمه آذر ماه لایحه بودجه سال آینده را تقدیم مجلس کرد؛ لایحه‌ای که سند دخل و خرج یک‌ سال کشور است و مشخص می‌کند که درآمدها و هزینه‌ها به چه شکل خواهد بود. به زبانی علمی تر بودجه کل کشور برنامه مالی دولت است که برای یک سال مالی تهیه و حاوی پیش بینی درآمدها و سایر منابع تامین اعتبار و برآورد هزینه ها برای انجام عملیاتی که منجر به نیل سیاستها و به اهداف قانونی می شود.

دکتر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه، بودجه کل کشور در سال ۱۳۹۶ را بالغ بر یک میلیون و هشتاد و پنج هزار میلیارد تومان اعلام کرد که باتوجه به بودجه ۹۵۲ هزار میلیارد تومانی کشور در سال ۱۳۹۵ باید گفت شاهد رشد ۱۱ درصدی آن بوده ایم.

قطعا در این مقال پرداختن به اعداد و ارقام ریز و درشت و عجیب و غریب بودجه چه به لحاظ درامدی و چه به لحاظ هزینه ای کمی از حوصله خارج است، اما توجه به اعداد اختصاص یافته به گیلان چیزی نیست که توجه شما را جلب نکند.

بررسی روند لایحه بودجه سال آینده نشان می‌دهد که (بدون درآمدهای اختصاصی) صرفاً ۳۱۹ هزار میلیارد تومان از این بودجه در اختیار دولت هست تا با کمک آن کشور را اداره کند و از این میزان بودجه تنها ۱۶ هزار ۸۰۰ میلیارد تومان یعنی چیزی در حدود ۵٫۳ درصد جهت مصرف در استانها پیش بینی شده است و در واقع تمام مباحثی که این روزها در جراید استان گیلان به شکل چالش بودجه ای درآمده دعوا سر همین پنج شش درصدی هست که حتی اگر بنا باشد بطور مساوی هم بین سی و یک استان کشور تقسیم گردد درصد بسیار ناچیزی سهم گیلان خواهد بود. البته بقیه رقم بودجه نیز بطور ملی و در سطح وزارتخانه ها تصمیم گیری و احتمالا در بین استانها توزیع می شود و حتی درصدی از درآمدهای استان نیز تحت عنوان “ضریب بازگشت” از سوی خزانه به همان استانها اختصاص می یابد، اما آنچه به صورت اختصاصی در خصوص بودجه در استانها صورت می گیرد روی همین ۵ تا ۶ درصد است .

گفتنی است سهم استانها در بودجه سال ۱۳۹۵ چیزی حدود ۱۵ هزار و ۴۵۰ میلیارد تومان بوده است که با افزایش آن در بودجه سال ۱۳۹۶ به ۱۶ هزار ۸۰۰ میلیارد تومان باید گفت شاهد رشد ۴ درصدی بوده ایم اما وقتی بدانیم همین عدد در بودجه سال ۱۳۹۴ حدود  11 هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان و در سال ۱۳۹۵ حدود ۳۴ درصد داشته است در می یابیم که رشد سهم استانها در بودجه سال آتی بسیار ناچیز بوده است.

اما در این بین سهم گیلان چقدر خواهد بود؟

کیوان محمّدی رئیس سازمان برنامه و بودجه استان گیلان از پیشنهاد بودجه استان با رقم ۶۲۴ میلیارد تومان برای سال ۹۶ خبر داد و گفت: این رقم در سال جاری ۵۴۲ میلیارد تومان بود. بنابراین بودجه هزینه ای استان نسبت به سال گذشته ۱۶٫۲ درصد و بودجه عمرانی استان حدود ۱۴ درصد افزایش یافته است.

 در حالیکه رشد اعتبارات استانی به‌طور متوسط برای استان‌ها حدود ۱۶ درصد بوده است یعنی گیلان دو دهم درصد از میانگین کشوری بیشتر است. این نرخ برای برخی استان‌ها بیشتر و برای برخی استان‌ها کمتر بوده است. برای مثال بیشترین رشد مربوط به استان‌های قزوین و خراسان‌شمالی با ۲۱ و ۲۰ درصد رشد و کمترین رشد مربوط به استان کرمانشاه با ۱۱ درصد بوده است.

متوسط رشد اعتبارات عمرانی برای استان‌ها نیز برابر با ۱۴ درصد بوده است یعنی دقیقا چیزی که برای اعتبارات عمرانی گیلان نیز اتفاق افتاده است. بیشترین رشد در این بخش مربوط به استان بوشهر با ۱۷ درصد و کمترین رشد مربوط به استان هرمزگان با ۱۲ درصد بوده است.

بنابراین بی انصافی است که بگوییم بودجه گیلان در سال ۱۳۹۶ کاهش یافته است، اما این نکته را هم نباید فراموش کنیم که باتوجه به افزایش ۱۱ درصدی بودجه کل کشور از ۹۵۲ هزار میلیارد تومان به یک میلیون و هشتاد و پنج هزار میلیارد تومان انتظار گیلانیان پر بیراه نیست که منتظر افزایش کمی بیشتر از میانگین کشوری را داشته باشند، چه بسا که فردی چون دکتر نوبخت در راس سازمان بودجه ای کل کشور قرار دارد، اما قطعا این انتظار، بدین معنا نخواهد بود که ایشان از سهم دیگر استانها بزنند و به گیلان بیفزایند ولی انتظار نگاه ویژه تری را قطعا خواهند داشت.

ناگفته نماند در لایحه بودجه سال ۹۶ مخارج پیش‌بینی شده دولت برای هر نفر (سرانه بودجه) چیزی برابر با ۴ میلیون تومان برآورد شده است که از این مقدار، سرانه بودجه استانی برابر با ۲۱۱ هزار تومان برآورد شده است. به این ترتیب از لحاظ مبلغ اعتبارات استانی و سرانه آن برای استان‌ها، جایگاه استان‌های یزد، اردبیل، لرستان، هرمزگان، گیلان، قزوین و اصفهان نسبت به قانون بودجه سال ۱۳۹۵ ارتقا یافته است.

 

از همین رو بهتر است آن عده از دلواپسان نگاه کوته نظرانه خود را در پشت پستو نهان کنند و با مطالبه گری از کارشناسان امر (نه هر کسی که مدعی کارشناسی است) دریابند بودجه سال ۱۳۹۶ گیلان کاهش نیافته است، اگرچه انتظار رشد بیشتری را داشته ایم. 

نویسنده: صاحب مقصودی